Brexit

Op 29 maart 2017 gaf het Verenigd Koninkrijk aan uit de Europese Unie te willen treden. Kort nadien startten de onderhandelingen over de terugtrekking. Op 14 november 2018 bereikten de onderhandelaars hierover overeenstemming. Met dit Terugtrekkingsakkoord wordt een ordelijke uittreding verzekerd. Daarnaast voorziet het verdrag ook een transitiefase die in principe afloopt op 31 december 2020 maar eenmalig verlengd kan worden. Het VK blijft gedurende deze overgangsperiode onderhevig aan het volledige EU-acquis, maar kan niet langer deelnemen aan de formele besluitvormingsprocedures. Tot het einde van de transitiefase maakt het VK dus deel uit van de douane-unie en de interne markt. Bedoeling is om tegen het einde van de overgangsregeling een nieuwe verdragsrechtelijke relatie tussen beide te onderhandelen. Een Politieke Verklaring bij het Terugtrekkingsakkoord legt hiervoor de basis. Mochten de EU en het VK er niet in slagen voor het einde van de transitiefase een samenwerkingsakkoord te onderhandelen dan voorziet het Terugtrekkingsakkoord een terugvalregeling. Deze regeling houdt in dat er tussen de EU en het VK een douane-unie van kracht blijft, met bijzondere regelingen voor Noord-Ierland. Om die te beëindigen is instemming van beide partijen nodig. Zo wordt verzekerd dat er geen harde grens ontstaat tussen de Ierse Republiek en Noord-Ierland, een deel van het VK. Hoewel blijkt uit de Politieke Verklaring dat het VK en de EU de lat hoog leggen wat betreft het toekomstig samenwerkingsmodel houdt de Britse regering vast aan haar voornemen uit de interne markt te treden en de wens om een eigen handelsbeleid te voeren los van de EU. Dit betekent dat de relaties Vlaanderen-VK gehinderd zullen worden door barrières die er vandaag niet zijn. De mate waarin hangt af van het toekomstig samenwerkingsakkoord. 

Analyses van de verschillende beleidsdomeinen van de Vlaamse overheid, Statistiek Vlaanderen en academische studies wijzen uit dat de impact van de brexit op Vlaanderen hoog zal zijn. Deze impact vloeit voort uit de nauwe bilaterale relaties op heel wat domeinen, niet in het minst op economisch vlak. 

Vlaanderen neemt daarom een constructieve houding aan en wenst maximaal te wegen op de onderhandelingen zodat de negatieve gevolgen voor onze regio ingedijkt kunnen worden. Om te kunnen wegen op de onderhandelingen heeft de Vlaamse overheid haar prioriteiten voor de verschillende fases van de onderhandelingen geïdentificeerd in een visienota. Vlaanderen pleit consequent voor een handelsvriendelijke brexit en het sluiten van een omvattend en diepgaand handelsakkoord. Dit akkoord over de toekomstige relaties moet ook laagdrempelige samenwerking op vlak van andere domeinen toelaten zoals visserij, transport, energie, milieu, veiligheid, onderzoek en onderwijs. Het bewaren van een gelijk speelveld en billijke financiële bijdragen is daarbij onontbeerlijk. Gedetailleerde onderhandelingen hierover gaan van start na 29 maart 2019, brexitdag.

De transitieperiode voorzien in het Terugtrekkingsverdrag biedt niet enkel de kans een kwalitatieve post-brexit relatie uit te werken maar geeft Vlaamse burgers en bedrijven de kans om zich op die nieuwe situatie voor te bereiden. Dit is nodig gezien de grote impact van brexit op Vlaanderen. Om bedrijven bij te staan bij hun voorbereiding en om de weerbaarheid van het Vlaams economisch weefsel tegen de gevolgen van brexit te verhogen lanceerde de Vlaamse Regering op 16 november een “Brexit Actieplan”. Voor de uitvoering van dit plan voorziet de regering een bedrag van twee miljoen euro.

Lees meer over Brexit en Vlaanderen op www.fdfa.be/nl/brexit.

26 november 2018